Hoe je je CV afstemt op één vacature, zonder te liegen

Een CV dat je ongewijzigd naar twintig vacatures stuurt, beschrijft wat je hebt gedaan, maar niet waarom dat relevant is voor déze functie. Dat verband moet de lezer dan zelf leggen. Afstemmen betekent dat jij dat verband legt, per vacature.

Afstemmen is iets anders dan aandikken. Je verandert niets aan wat er gebeurd is. Je verandert wel welke onderdelen vooraan staan, hoe je ze noemt en hoeveel ruimte ze krijgen.

Begin bij de vacature, niet bij je CV

Lees de vacaturetekst twee keer. De eerste keer om te begrijpen wat de functie inhoudt. De tweede keer met een pen: markeer elke eis en elke taak. Maak daarna twee lijstjes.

• Harde eisen: opleiding, aantal jaren ervaring, specifieke systemen, certificaten, talen. Dit zijn de punten waar de werkgever zelf "minimaal", "vereist" of "must" bij zet. De werkgever noemt ze dus als voorwaarde.
• Taken en context: wat je dagelijks doet, voor wie, in wat voor organisatie. Hier kun je laten zien dat je dit soort werk al eens hebt gedaan.

Zet achter elke eis of taak wat je ervoor hebt. Letterlijk: welke functie, welk project, welk resultaat. Bij sommige eisen blijft het leeg. Dat is nuttige informatie, daar komen we zo op terug.

Zet het belangrijkste bovenaan

Je weet niet hoe lang iemand naar je CV kijkt, en ook niet of hij het helemaal leest. Zorg er daarom voor dat het begin van je CV al laat zien waarom je bij deze vacature past. Concreet:

1. Profieltekst: drie tot vijf regels die de kern van de vacature raken. Vraagt de vacature om een controller die rapporteert aan een buitenlands moederbedrijf, en heb je dat gedaan? Zet het dan in de eerste regel, niet pas bij je huidige functie.
2. Volgorde van vaardigheden: zet de gevraagde systemen en vaardigheden vooraan in je lijst met kennis en tools, zodat de lezer niet hoeft te zoeken.
3. Bullets per functie: de bullets die aansluiten bij de taken in de vacature komen eerst. Taken die er voor deze functie niet toe doen, mogen korter of weg.

Gebruik de woorden van de vacature

Als de vacature "budgetcyclus" zegt en jij "begrotingsproces", bedoelen jullie misschien hetzelfde. Maar wie op het woord uit de vacature zoekt, in je CV of in een systeem, vindt jouw woord niet. Neem de terminologie van de vacature over waar die klopt met wat je deed.

Let op het woord "klopt". Als jij nooit de budgetcyclus hebt getrokken maar alleen cijfers hebt aangeleverd, schrijf je dat niet op als "verantwoordelijk voor de budgetcyclus". Je schrijft wat je deed, in hun woorden: "leverde de input voor de budgetcyclus van drie afdelingen".

Wat je niet hebt, verzin je niet

Een eis die je mist, lokt uit om er iets van te maken: een cursus die je bijna hebt gedaan, een systeem dat je één keer hebt geopend, een taak die een collega deed terwijl jij ernaast zat. Doe het niet. Drie redenen:

• Alles wat in je CV staat, kan in het gesprek ter sprake komen. Dan moet je het kunnen toelichten.
• Je solliciteert dan op werk dat je nog niet kunt. Als je de baan krijgt, moet je dat werk ook doen.
• Een eerlijk CV hoef je nergens te verdedigen. Wat erin staat, kun je uitleggen, en wat ontbreekt, kun je zelf benoemen.

Wat je wél doet: benoem het dichtstbijzijnde dat je echt hebt. Geen ervaring met AFAS, wel met Exact Online en SAP? Noem die pakketten, en laat AFAS weg. Geen projectadministratie gedaan, wel kostprijsbewaking per productgroep? Benoem dat in de brief, en wees open over wat je nog niet deed.

De grens tussen afstemmen en aandikken

Een praktische test: zou je huidige leidinggevende, als die je CV leest, bij elke regel knikken? Zo ja, dan is het afstemmen. Als er een regel is waarbij je denkt "zo zou ik het tegen mijn leidinggevende niet zeggen", is het aandikken. Herschrijf die regel.

Een tweede test is de vraag in het gesprek. Bij elke bullet in je CV mag de interviewer vragen: "Vertel eens hoe je dat hebt aangepakt." Als je dan een concreet verhaal hebt, staat de bullet terecht. Zo niet, dan weg ermee.

Een werkwijze die je kunt herhalen

Per vacature komt het neer op deze stappen:

1. Vacature lezen en eisen en taken markeren.
2. Per eis noteren wat je ervoor hebt; de gaten eerlijk laten staan.
3. Profieltekst herschrijven op de kern van de functie.
4. Volgorde van vaardigheden en bullets aanpassen.
5. Terminologie van de vacature overnemen waar die klopt.
6. Controleren met de twee testen hierboven.
7. Gaten benoemen in de brief, niet verstoppen.

Je kunt stap 1 en 2 ook door de analyse van CVoordeel laten doen. Die zet elke eis uit de vacature naast je CV, geeft aan wat er wel en niet staat, en stelt vragen bij wat onzeker is. Wat je niet hebt, wordt niet verzonnen; dat is een vaste regel in de instructies van het systeem. Controleer het resultaat altijd zelf. De keuzes blijven van jou.

Tot slot: afstemmen kan ook betekenen dat je niet solliciteert

Soms laat het lijstje van stap 2 zien dat je de meeste harde eisen mist. Dan is afstemmen niet het antwoord. Dan kies je een andere vacature, of je vraagt de werkgever vooraf wat ze echt nodig hebben.